Blog


Madenziekte (myiasis) bij het konijn

03-03-2019

Tijdens het voorjaar en in de warme maanden van het jaar dreigt er een groot gevaar voor konijnen, veroorzaakt door vliegen, vooral door de vleesvlieg. Wees vooral in de zomermaanden alert op de aanwezigheid van vliegen in de omgeving van uw konijn. Vliegen leggen eieren in de vieze haren, vooral in aangekoekt poep onder de staart en/of bij de anus.

In dit blog vertel ik u meer over het ontstaan en voorkomen van madenziekte.

Afb. Volwassen vleesvlieg Afb. Volwassen vleesvlieg

Help! Een vieze poepkont

Veelal is de oorzaak van aangekoekte poep geen diarree maar het gevolg van verkeerde voeding. Het konijn produceert 2 soorten keutels:

  • Gewone keutels (dagkeutels)
  • Blindedarm keutels (nachtkeutels)

Een konijn moet zijn blindedarm keutels opeten. Ter vergelijking met een koe heeft een koe een gesloten systeem met 4 magen. Wanneer een koe in rust komt schiet het voor verteerde voer terug in de bek waarna de koe erop gaat kauwen, ook wel herkauwen genoemd.

Afb. Dag- (boven) en nachtkeutels (onder) Afb. Dag- (boven) en nachtkeutels (onder)

Het konijn moet eerst een deel van de keutels uitscheiden welke voor verteerd zijn. Vervolgens eet het konijn de ontlasting op (coprofagie) om voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen. In deze zachte nachtkeutels (coecotrofen) zit een grote hoeveelheid B vitaminen, die door bacteriƫn in de coecum zijn gemaakt. Een konijn van 3 kg produceert per dag ongeveer 50-100 gram feces. Indien een konijn deze keutels niet opeet resulteert dit in een vieze kont. De oorzaak hiervan is dat deze keutels erg plakkerig zijn en aan de haren bij de kont gaan vastplakken. Zorg ervoor dat uw konijn niet teveel konijnenvoer binnen krijgt, maar wel voldoende hooi.

Van vlieg, tot eitjes en maden

Doordat de aangekoekte keutels zorgen voor ontsteking van de huid, worden vliegen aangetrokken door de geur van de ontstoken huid. Ze leggen eitjes op de huid, waar vervolgens maden uit ontstaan. Deze maden hebben diverse afmetingen. Van klein tot wel 1 cm lang. Een made is wit van kleur en beweegt zich vrij snel. De maden kruipen onder de vieze haren en richten daar enorme schade aan, waardoor er gaten in de huid ontstaan. In extreme gevallen zetten maden hun trektocht onderhuids door wat de dood tot gevolg kan hebben. Mocht u onverhoopt toch maden ontdekken, raadpleeg uw dierenarts.

Afb. Vieze poepkont Afb. Vieze poepkont

Het voorkomen van madenziekte

Om myiasis te voorkomen is goede hygiƫne van het hok essentieel. Tevens controleer uw konijn elke dag goed op onzuiverheden. De benodigde hoeveelheid voer voor een konijn bedraagt 20 gram konijnenvoer per kilo lichaamsgewicht en onbeperkt hooi. Controleer uw konijn iedere dag onder de staart op ontlasting wat eventueel bij de anus verkleefd is. Verschoon poep en plasplekken zo vaak als nodig is. Laat de vacht van uw konijn regelmatig vakkundig trimmen. Er zijn diverse preventieve middelen verkrijgbaar om madenziekte tegen te gaan en te behandelen.

Voorkomen is beter dan genezen. Zorg voor de juiste voeding en indien er veel vliegen aanwezig zijn controleer het hok en uw konijn extra vaak.